Ontwikkelingsaspekte

Onderstaande is ʼn paar belangrike ontwikkelingsaspekte om in ag te neem van die peuter tussen 2 en 3 jaar oud:

Kognitiewe ontwikkeling.

Dink konkreet.

Dus moet daar baie geleentheid wees vir konkrete ervarings soos om met opvoedkundige apparaat te speel waarmee gebou, gepas, ingedruk, aanmekaargesit en uitmekaargehaal kan word.

Geniet fantasiespel.

Gee geleentheid vir verbeeldingryke spel soos huis-huis speel, klere aantrek om rolmodelle uit te speel, grootmens-skoene aantrek en hoede opsit.

Vorm wiskundige konsepte.

Gee apparaat om te tel, in groepe in te deel, kennis te maak met verskillende vorms, te vergelyk, te meet en goed vol en leeg te maak, in en uit te pak.

Taalontwikkeling.

Taalontwikkeling is van die uiterste belang. Kommunikeer soveel moontlik met die kind. Luister na hom/haar en antwoord. Verskaf boeke en lees en vertel stories. Bied inhoude aan van temas waarin hy/sy belangstel. Skep ʼn taalryke omgewing met sigwoorde en prente met woorde.

Leer lekker rympies en liedjies saam met illustrasies en geskrewe woorde.

Sosiaal/emosionele ontwikkeling.

Houding teenoor ander.

Verkies om met een maatjie te speel. Hou nie daarvan om speelgoed te deel of speelplek te deel nie. Kry dit moeilik reg om beurt af te wag.

Onafhanklikheid.

Wil onafhanklik wees en kom in opstand teen beperkings. Raak gou jaloers en kan vloermoer uitvoer. Toon selfstandigheid deur self dinge te wil doen. Hou daarvan om geprys te word wanneer hy/sy slaag met iets.

Emosies.

Raak gou bang vir geraas en vreemde voorwerpe. Kan nog verknog wees aan ʼn troostertjie soos ʼn ou kombersie. Onsekerheid in ʼn situasie word soms uitgedruk as skaamheid. Speel sy/haar emosies uit in fantasiespel. Kan gou verander vanaf aggressie tot bedaardheid en aanvaarding.

Sedelik/Normatief.

Hy/sy word deur die volwassene beheer en van reëls geleer. Straf en beloning speel ʼn groot rol.

Ontwikkelingsaspekte van die 4 tot 5 jarige om in gedagte te hou:

Kognitiewe ontwikkeling

Denke nog konkreet.

Daarom moet daar steeds baie geleentheid wees vir konkrete ervarings. Besluit die lang, dun glas het meer koeldrank in as die kort, vet een alhoewel albei dieselfde inhoudsmaat het.

Simboliese denke.

Simboliese spel begin en sal mettertyd die basis word vir begrip vir ondermeer wiskunde en taal se simboliek. Uitgebreide fantasiespel waarin bekende persone en speelgoed uitgedruk word.

Wiskundige begrippe.

Kan objekte sorteer in groepe. Herken meeste kleure. Kan vorms en kleure sorteer. Kan al 3 opeenvolgende gebeure in die regte volgorde weergee.

Taalontwikkeling.

Eksperimenteer met woorde en gebruik graag vreemde/nuwe woorde. Gebruik langer sinne hoewel konstruksie nie altyd korrek is. Hou van stories en verwag dat bekende stories “reg” vertel moet word. Spreek klanke meestal korrek uit. Probeer letters natrek.

Sosiaal/emosionele ontwikkeling.

Houding teenoor ander.

Speel geselliger saam met maats. Kan al gebeure afwag in ʼn groep. Wil deur groep aanvaar word. Toon nog baie egoïsme en kan selfsugtig wees in poging om eie belange te laat geld.

Onafhanklikheid.

Tree individualisties op en is trots op eie vermoëns. Handhaaf homself beter weg van die moeder af.

Emosies.

Begin dit regkry om frustrasies in taal uit te druk. Lag en huil maklik. Hou daarvan om laf te wees.

Voel veilig binne duidelike reëls.

Sedelik/Normatief.

Siening van reg en verkeerd berus op volwassenes se siening. Begin besef dade het gevolge. Hou daarvan om behulpsaam te wees.

Ontwikkelingsaspekte om in ag te neem by die 5 tot 6 jarige kind.

Kognitiewe ontwikkeling.

Logiese denke.

Begin meer logies dink veral as hy/sy gelei word deur ʼn verduideliking van die volwassene. Uiters nuuskierig en wil vrae beantwoord hê. Kan tot 20 minute lank op taak konsentreer waarvan hy hou.

Simboliese denke.

Teken wat hy/sy beplan het om te teken. Begin die simboliek van syfers en letters verstaan. Kan onderskei tussen feite-stories en fantasie-stories. Het steeds ʼn ryk verbeelding. Wil graag korrekte antwoorde hê op vrae. Kan nog vrese koester vir die onbekende.

Wiskundige begrip.

Kan een-op-een korrespondensie regkry. Tel gemaklik tot by 20 of meer. Begin ʼn tydsbegrip vorm; wat nog moet gebeur en wat klaar gebeur het. Stel belang om tyd op horlosie te lees.

Taalontwikkeling. Begin om sekere woorde te klank en/of in die geheel te herken. Kan begin- en end-klanke herken. Hou van humor. Kan al wag om die opvolg van ʼn storie te hoor. Hou van bekende stories maar ook van nuwe stories met avontuur in. Probeer toenemend om boodskappe by eie tekeninge te “skryf”.

Sosiaal/emosionele ontwikkeling.

Houding teenoor ander.

Heg meer waarde aan reëls van ʼn speletjie. Nog steeds ingestel op eie voordeel. Kry dit toenemend reg om konflik met woorde op te los. Begin ander se opinies en idees ruimte gee.

Onafhanklikheid.

Kan die rol van leier in die groep neem. Hanteer mislukkings moeilik, wil dinge “reg” doen. Neem self besluite en kies eie aktiwiteite om te doen. Kan voor ander optree soos bv. dramatisering van die storie.

Emosies.

Beter beheer oor emosies, kry dit reg om woedereaksies te beheer. Emosies wissel nog tussen rebels en liefdevol.

Sedelik/normatief.

Positiewe aanmoediging van die volwassene dra by tot aanvaarbare gedrag. Begin pligsbesef ontwikkel. Kan al om verskoning vra vir onaanvaarbare gedrag. Reëls word aanvaar as onveranderbaar. Respek vir die volwassene ontwikkel geleidelik.

One thought on “Ontwikkelingsaspekte

Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d bloggers like this: