Die konsert in die voorskoolse konteks

Enige formeel afgerigte aktiwiteit hoort nie in ‘n voorskoolse instansie nie. Die rede is dat spel die vernaamste wyse van leer is en dat drilwerk, soos die geval is met afrigting, nie mag plaasvind nie.

KONTROLELYS VIR KONSERTAANBIEDING

 Let asseblief daarop dat die beginsel van “konsert” as opvoering of ander aard op ‘n verhoog voor ‘n gehoor, nie as geskik vir VKO sentrums beskou word nie. (Beginnings and Beyond, Ann Miles Gordon. The Whole Child, Hendriks. Musiek in die Pre-Primêre skool, Riekie Grobler). Dramatisering, uitspeel van stories of rympies ensovoorts en spontane fantasiespel word wel as gepas en noodsaaklik gesien. Hierdie tipe spel word voor klasmaats gespeel en is deel van die daaglikse program. Indien hierdie spel as “vertoning” aangebied word, behoort dit met groot omsigtigheid hanteer te word en die onderstaande faktore behoort in ag geneem te word.

  1. PERSONEELBETROKKENHEID
  2. Daar moet ‘n algemene tema wees waaromheen die opvoering draai.
  3. Personeel moet toegelaat word om hulle eie items te kies vir die opvoering – binne die tema.
  4. Leiding moet gegee word oor die volgende:

3.1       Keuse van liedjies moet:

  • pas by die ouderdomsgroep;
  • val binne die natuurlike omvang van die kleuterstem (middel C tot C);
  • nie groot spronge tussen note of moeilike intervalle hê nie;
  • ʼn aanvaarbare tempo hê;
  • uit meestal lang note bestaan;
  • maklike lirieke hê.

3.2       Keuse van items moet:

  • lank genoeg voor die tyd gemaak word sodat dit een keer per dag herhaal kan word;
  • bekend wees aan die groep se program;
  • maklik genoeg wees om drilwerk te vermy;
  • nie voortdurend geoefen word nie;
  • pas by kleuteropvoeding, naamlik:
  • instrumentale items
  • maklike volkspeletjies
  • sangspeletjies

 

 

 

3.3       Gebruik van laserplate / bandopnames moet:

  • as voorbeeld gebruik word waarna die kleuters self sing;
  • helder en duidelike woorde hê;
  • sagter as die kleuters se sang wees;
  • en dieselfde geld vir die begeleiding.

 

  1. KLEUTERBETROKKENHEID
  2. Temas van die opvoering moet getrou wees aan die kleuter se leefwêreld.
  3. Die groot groep kleuters moet onafhanklik en individueel spontane aksies uitvoer.
  4. Deelnemers moet soos kleuters optree, nie soos mini-volwassenes nie.
  5. Dit moet vir almal duidelik wees dat dit gaan om die kinders se spontane optrede en nie om ʼn produk waarop volwassenes trots kan wees nie.
  6. Geen solo optrede van ʼn kleuter is van pas nie.
  7. In die dagprogram is geen plek of tyd om te oefen nie. In elk geval behoort daar geen oefening te wees nie.
  8. Dreigemente benadeel die kleuters se sin van eiewaarde, soos:

“Julle luister nie daarom …”

“As julle nie … gaan julle nie deelneem nie.”

“Mamma en Pappa gaan sien hoe …”

“As julle nie op julle plekke staan nie  …

  1. Verwagtinge moenie die kleuters se natuurlike vermoë oorskry nie, soos:
  • moet onthou wanneer en waar om te staan;
  • moet gelyk inval met òf sonder musiek;
  • volgehoue aksies met of sonder musiek;
  • moet in rye / kringe bly;
  • moet by voorgeskrewe passies / bewegings bly.

 

  1. Volwassenes moet by die opvoering betrokke wees as vertellers / karakters om die lyn van aanbieding makliker te maak.
  2. Onderwyseresse moet op die verhoog betrokke wees om die aksies van die klassituasie te ewenaar.
  3. “Die kunste” word as tema aangebied voor die konsert. Probeer ‘n besoek reël na ‘n opvoering.

DIE VOLGENDE IS ONAANVAARBAAR IN DIE VOORSKOOLSE SITUASIE

‘n Saal wat nie eie is aan die kleuters se omgewing nie.

Groot sale.

Duur kostuums.

Skerp ligte / harde stemme, musiek.

Baie toeskouers / vreemde toeskouers.

Oefensessies.

Grootmens-liedjies vir optredes en sang.

Blootstelling van kleuters aan situasies waarin hy/sy kan faal / twyfel / mislukking beleef, nie opgewasse voel nie.

Spanning van ouers / onderwyseresse om kostuums / grimering / apparaat gereed te kry.

Vryspeltyd wat oefentyd word.

DIE VOLGENDE IS WENSLIK VIR ‘N KLEUTEROPVOERING

Indien ‘n skool/sentrum nog steeds van mening is dat ‘n konsert wel plek het in die pre-primêre jare, behoort die volgende faktore in plek gesit te word om beide kleuter- en skoolontwrigting uit te skakel:

 

  1. Hou die groepe wat optree so klein as moontlik – selfs binne klasverband.
  2. Daar behoort nie solo karakters / optredes te wees nie.
  3. Items moet altyd uit klasverband kom.
  4. Geen afgerigte bewegings / passies nie. Eenvoudige volkspeletjies wat deur die jaar aangeleer is, kan aangebied word.
  5. Items kan:
  • oor ‘n gebeurtenis gaan (die wind wat waai en die reën wat kom ensovoorts);
  • oor ‘n dramatisering van ‘n rympie of storie gaan – verkieslik met die onderwyseres as verteller;
  • uit musiekvertolking bestaan (musiekstorie / musiekbelewenis) terwyl onderwysers lei;
  • uit een tema bestaan waaruit elke groep ‘n afdeling kies. (Die skeppingsverhaal, mense om ons, verskillende volkere).

 

  1. In al bogenoemde gevalle kan die onderwyser die breë struktuur daarstel maar elke kind toelaat om haar eie vertolking van haar deeltjie te gee of as een in die groep uit te speel.
  2. Die volgende kan ernstig oorweeg word:
  • laat net graad R-klasse aan die opvoering deelneem;
  • laat elke Gr R klas individueel optree, eie klas, eie dag. Met ander woorde, elke groep/klas bied hulle eie opvoering uit die jaarprogram aan, vir hulle eie ouers, in ‘n bekende lokaal;
  • merk op deur die jaar van watter aktiwiteite die kinders baie hou, watter dele is opvoerbaar, wat het die potensiaal om kleurryk en opwindend te wees en maak mettertyd ‘n finale keuse in oorleg met die kinders self.

 

  1. Besluit om ‘n unieke skool te wees wat deurgaans “wat goed en reg vir die kleuters is” voorop te stel.
  2. Ondersoek druk van ouers af deeglik. Wat is regtig die motief daaragter:
  • is dit om van die kleintjies vermaaklikheidsobjekte te maak?
  • gaan dit oor die ouers se eie goed-voel eerder as oor die kind se opvoeding?

 

  1. Ondersoek die motiewe van die skool en personeel:
  • word die konsert gebruik om die skool/sentrum te bemark?
  • is die konsert ‘n verblinder om tekortkominge van die skool/sentrum te bedek?
  • word die konsert ‘n bootjie waarin die personeel klim uit onkunde of omdat hulle nie die moed het om teë te praat nie, maar saam roei?
  • word die konsert inherent ‘n kompetisie waarin onderwyseresse kyk wie se item/kostuums/kinders die beste vertoon?

 

  1. Personeel en ouers behoort ingelig te word oor die nadele van “konsert” deur nuusbriewe, inligtingstukke, die webtuiste van die skool en mondelinge gesprekvoering met individuele ouers.

Indien ‘n skool se bestuur die vertroue het van beide personeel en ouers op ander terreine, behoort die vertroue ook daar te wees om die bestuur se standpunt te vertrou in hierdie saak. Dit gebeur dikwels dat klein groepies mense die waarheid moet verdedig teen ‘n oormag. Dit is hier ook die geval.

Riglyne waarvolgens ‘n konsert beplan word

  • Samestelling van program
    • Daar moet ‘n tema/onderwerp/storie wees.
    • Klasitems skakel in om geheel te vorm.
    • Volg bou- en storielyn naamlik, begin, ontplooiing, klimaks, slot.
    • Sorg vir verskeidenheid van items.
    • Doen heel-skool-beplanning vier maande voor die tyd.
    • Gebruik spreiblad vir taakbeplanning.
  • Keuse van aktiwiteit (item)
    • Neem ouderdom in ag.
    • Inhoud moet bekend wees aan kinders.
    • Klasaktiwiteite moet weerspieël wees.
    • Kinders moet daarvan hou.
  • Beplanning van item

Kies uit die volgende:

  • Musiekinhoud

Klank/dinamiek/tempo/ritme vir kleuters

  • Sang

Aksieliedjies, eenvoudige dansies/volkspele

  • Beweging met bogenoemde

Stap/draf/huppel/wieg ensovoorts

Lyfslagwerk/spraakpatrone/chant

  • Instrumente

Slag/melodies/klankeffek

Begeleiding van bogenoemde

  • Versies/rympies

Met aksies/uitbeelding/met instrumente/met ‘props’

 

  • Storiedramatisering

Uitbeelding van gebeure/karakteruitbeelding

Met klank/musiek/maskers/kostuums

  • Metodiek
  • Kies klasitem na heel-skool-beplanning
  • Stel keuse aan kinders
  • Gee geleentheid vir hulle insette
  • Verander/pas keuse aan indien nodig
  • Teken aan: voorstelle van kinders/ouers/kollegas
  • Stel plan op vir item, verfyn en hou daarby
  • Die gekose item word gereeld deurgewerk gedurende die dagprogram
  • Onderwyseres gee leiding/inspireer/moedig aan, maar kinders bly hoofspelers
  • Sorg vir gemaklike aksies/passies/woorde
  • Moenie gedurig verander nie
  • Vermy veral verandering kort voor opvoering
  • Hou by “Kontrolelys vir Konsert” bv. geen individuele karakters nie
  • Leer kinders om duidelik te praat
  • Vermy skreeuery
  • Rekwisiete ensovoorts, moet in klas gebruik word (selfgemaakte items kan vir oefening gebruik word)
  • Skuif meubels in klas om oppervlak van verhoog weer te gee
  • Gebruik ‘Aktiwiteitskamer’ vir groter ruimte
  • Gee kinders ‘n paar keer blootstelling aan die plek van opvoering gedurende 4 maande – kostuums en rekwisiete moet gereed wees 3 weke voor die aanbieding
  • Oefen daarmee
  • Alle voorbereiding moet afgehandel wees volgens spreiblad.

 

DIE SKOOLPROGRAM MAG NIE ONTWRIG WORD NIE.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d bloggers like this: