Die “font” en jou apparaat

[metaslider id=2449 cssclass=””]

Opgestel vir ouers en onderwysers.

– Sophie Breytenbach (26 Junie 2018)

Die voorgeskrewe font.

Die skryf-font waarna verwys word – Gr 1-font – word nie vir die eerste keer deur CAPS/KABV aangetoon nie. Hierdie font is reeds in die “ou” bedeling gebruik. (Sien M.C. Grove, Perseptuele Ontwikkeling, 1975 bl. 50 en 51.) In hierdie boek word die belangrikheid van pre-skryf aktiwiteite reeds beklemtoon en word voorgesit in “Geletterdheid in die Grondslagfase, 2006” deur Ina Joubert as redakteur (voorgeskrewe handboek Universiteit van Pretoria), en Dr. Anel Pepler se boek “” Graad R in Perspektief”, 2015, tans voorgeskrewe boek vir AROS.

Waarom is pre-skryf aktiwiteite so belangrik?

Soos reeds aangetoon deur baie navorsers en nagevolg word in die onderrigstelsels internasionaal, is dit van die uiterste belang dat die jong kind se basis-vaardighede EERS vasgelê moet word voordat formele vaardighede aangedurf kan word. Meer spesifiek is dit die kind se perseptuele vaardighede waarna verwys word. Grove – voorheen prof aan RAU – se hele boek sentreer om die perseptuele ontwikkeling waardeur die kind se geletterdheid en gesyferdheid ʼn fondasie kry vir verdere leer. Dit wys ook uit dat meeste leerprobleme onstaan het uit onvoldoende perseptuele ontwikkeling.

Daarom dan die noodsaaklikheid dat formele skryf voorafgegaan moet word deur informele, spelgebonde pre-skryf aktiwiteite.

Children’s emergent writing begins when they first take pencil in hand and start to scribble. Later they can write a story by drawing pictures or by dictating the words and have someone else write them down.  (Beginnings and Beyond, Ann Miles Gorden et al, 2011)

Ons as die kind se onderrigters, moet sorg dat die skrifvoorbeelde wat ons aan die kind verskaf, die korrekte letters bevat. Daarom word die sigwoorde (waarvan CAPS/KABV melding maak) in die korrekte letters geskryf. Die woorde wat ons by die prente voeg op die temabord, ook. Die alfabetletters en die syfers wat op die muur kom, is ook in die korrekte font.

Maar, die kind word toegelaat om op sy eie skeef-en-krom-wyse letters en woorde te probeer vorm en ons gee soveel as moontlik geleentheid daartoe. Dis van die uiterste belang dat die kind se pogings om taal neer te pen eerder aangemoedig moet word as om die aandag op die korrekte vorming van letters en die korrekte spelling te fokus. Menigte Graad 1 onderwyseresse sal hierop die asems intrek en dadelik vertel hoe swaar dit gaan om verkeerde spelling af te leer as dit eers eenkeer aangeleer is.

Hokaai Juffrou!! Die idee is gladnie om die kind maar te laat aanhou verkeerd spel nie! Maar, jou FOKUS moet wees op die waarde van die kind se pogings en die reg-spel word geleidelik aangemoedig. As oud-graad 1-juffrou, onthou ek nog goed die nagmerrie om die kinders gedurig attent te maak op “mooi skryf”. Om dit te bewerkstellig het ons skryf beperk tot kort, voorgeskrewe sinne wat ONS meestal daargestel het.

In vandag se CAPS/KABV, word dit duidelik gestel dat “eksperimenteer met skryf” in Gr R  ʼn leeruitkomste is met groot waarde. In Graad een word dit “skryf toenemend leesbaar” en word opgevolg met “begin woordeskat opbou en begin woorde spel sodat ander dit kan lees en verstaan” (Joubert et al, 2006) Hierdie wys duidelik dat die klem val op die kind se “wil-graag-deelneem-aan taalontwikkeling” en minder op “so-moet-jy-dit-doen”.

Die klaskamer moet die leerders uitnooi om self te wil skryf. 
Geletterdheid in die Grondslagfase, Joubert et al, 2006.

Probleme met kommersiële apparaat

Om die kind geleentheid te gee om in ʼn “taalryke” omgewing (ook genoem in CAPS/KABV) te leef met soveel moontlik blootstelling aan skrif, moet daar van kommersiële apparaat gebruik gemaak word. Hierdie apparaat het nie altyd die regte letter/syfer font nie. Wat meer is, die storieboeke wat beskikbaar is, het ook nie altyd die regte font nie. Die “g” en die “a” is nie font-korrek nie. Hierdie letters is, soos duidelik blyk, ook nie korrek op die rekenaar nie. Hoe nou gemaak? Gaan ons boeke, apparaat (veral die uit hout gemaak) en rekenaars weghou van die kinders af?

Ag, asseblief tog nie!

Juis deur die gebruik hiervan, kan die kind bekend gestel word aan die boekwêreld en die tegnologiewêreld waar syfers en letters nie altyd lyk soos Juffrou se mooi letters in die klas nie! Kinders is tot baie meer in staat as wat ons soms dink moontlik is. Vra maar vir Dr. Howard Gardner wat die sielkunde op sy kop omgekeer het deur te wys dat daar nie net een intelligensie is nie maar AGT! Kinders is heeltemal in staat om te verstaan dat die “a” in die boek en die “a” in die klas dieselfde letter is, die een word net bietjie anders geskryf as die ander een – dis ʼn gedrukte woord (brei sommer hulle woordeskat ook uit!)

In die aktiwiteite aangebied by die Oasis Klub , maak ons gebruik van apparaat beskikbaar in die winkels en ons is gedurig op soek na sulke apparaat om dit aan ons lede bekend te stel. Ons wys ouers en kinders op die “foute” wat daarin voorkom maar ons laat die kinders toe om heerlik met ʼn wye verskeidenheid apparaat om te gaan.

One thought on “Die “font” en jou apparaat

Add yours

  1. Is dit nie onregverdig teenoor die disleksie kind om “verkeerdelike letters” te vinnig aan hul bloot te stel nie? Ek vind dat kinders met leerprobleme nie so vinnig snap soos die gewone kind nie. My kinders skryf d letter dan verkeerd oor…
    Gewoontlik word hierdie kind se dianose nog nie in die klaskamer raakgesien die eerste twee kwartale van graad1 nie en dit het n geweldige invloed op sy/haar leer, is dit steeds “wys” om dan almal hierin bloot te stel ten spyte van d kind met n leerprobleem? Of moet mens nie eerder sover as moontlik tot al die letters vasgele is die kind eers bekend maak met die regte skrif nie.❤️

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d bloggers like this: